نمای اسپایدر
نمای اسپایدر به نوعی از نماهای مدرن شیشهای خود ایستا (نمای پردهای curtain wall) گفته میشود که در آن شیشه به وسیلهٔ اتصالات نقطهای به سازه متصل میگردد. کاربرد اصلی نمای اسپایدر در ساختمانهای تجاری و اداری بوده و در صفحه شیشه هیچگونه سازه عمودی و افقی مشاهده نمیشود، موردی که در نماهای کرتین وال لامل به عنوان یک ضعف مطرح میگردد. بهطور کلی نمای اسپایدر دارای سیستم متنوع ساختار سازهای از سیستم سازههای فلزی، کابلی و شیشهای میباشد که با توجه به کاربری ساختمان، بارگذاری و هزینه از آنها استفاده میشود. استفاده از هرنوع ساختار شیشه در این نوع از پوسته نما بلامانع بوده که با توجه به شرایط محیطی و کاربری نما توسط تیم مهندسی نما تعیین میگردد.
نمای اسپایدر (Spider Glass Facade)
سیستمی شیشهای با اتصالات نقطهای (spiders یا spider fittings) است که پانلهای شیشهای را با کمترین حضور پروفیلهای باریک نگه میدارد تا نمایی شفاف و مینیمال ایجاد کند. این سیستم معمولاً برای ورودیها، لابیها، و نماهای شیشهای مرتفع استفاده میشود.
اجزا اصلی:
- پانلهای شیشهای سکوریت یا لمینیت (معمولاً سکوریت تقویتشده یا شیشه لمینیت چندلایه)
- نگهدارندههای نقطهای (spiders) از فولاد زنگنزن یا آلیاژهای مقاوم
- اتصالدهندههای استنلساستیل (bolts, bolts caps, pin) و واشرهای مخصوص
- قاب پنهان یا اعضای باربر ثانویه (قابهای فولادی/آلومینیومی) در صورت نیاز
- درزگیرهای لبهای و واشرهای لاستیکی برای جلوگیری از تماس مستقیم شیشه با فلز
- اتصالات مفصلی (rotating joints) برای جذب حرکت حرارتی و ارتعاشات
انواع نگهداری نقطهای:
- Single point (یک گیره مرکزی برای هر گوشه)
- Two-point/Spider with two arms
- Four-arm spiders (معمولترین برای اتصال چهارگوشه شیشه)
- Cable-supported spiders (ترکیب کابلهای کششی با نگهدارندهها)
مزایا:
- حداکثر شفافیت و دید بدون قابهای ضخیم
- ظاهر مینیمال و مدرن مناسب برای لابیها و فضاهای نمایشگاهی
- امکان طراحی منحنی یا چرخان با پانلهای خاص
- وزن کلی کمتر نسبت به سیستمهای تمام قاب در برخی کاربردها
معایب و محدودیتها:
- هزینههای بالاتر برای شیشههای ویژه و اتصالات استنلساستیل
- نیاز به شیشههای با مقاومت بالا و اغلب لمینیت برای ایمنی
- کنترل دقیق اتصالات، لنگرها و انتقال بار به سازه اصلی ضروری است
- آببندی و کنترل نفوذ آب میتواند پیچیدهتر باشد
- رفتار در آتش و نیاز به طراحی ویژه برای حفاظت در برابر سقوط شیشه
ملاحظات فنی و طراحی:
- محاسبه بار باد و انتقال آن به سازه توسط مهندس سازه؛ طراحی اتصالات باید براساس بارهای خمشی و کششی انجام شود.
- طراحی لبهها و گوشهها با واشرهای مناسب برای جلوگیری از تمرکز تنش روی شیشه.
- استفاده از شیشه لمینیت برای جلوگیری از سقوط قطعات در صورت شکست.
- جزئیات انبساط حرارتی و اتصالات مفصلی برای جلوگیری از شکست ناشی از حرکت حرارتی.
- بررسی شرایط مقاومت در برابر زلزله و ارتعاش در بناهای حساس.
استانداردها و تستها:
- تستهای مقاومت مکانیکی اتصالات و پیچها
- آزمونهای ضربه و نفوذ برای شیشههای سکوریت/لمینیت
- تستهای نفوذ آب و بار باد برای کل سیستم
- رعایت استانداردهای محلی درباره شیشه، اتصالات و ایمنی (مثلاً EN، ASTM یا استانداردهای ملی)
- اجرای کیفیت و نگهداری:
- نصب توسط تیم مجرب با ابزار دقیق برای تنظیم همسطحی و شیب مناسب
- بازرسی دورهای اتصالات، پیچها و واشرها؛ پولیش یا تعویض قطعات خوردهشده
- تمیزکاری منظم شیشه و بررسی نشانههای خوردگی یا خوردگی سطح اتصالات استنلساستیل
- برنامه تعمیرات برای تعویض شیشه در صورت ترک یا آسیب
کاربردها:
- لابیهای اداری و مراکز تجاری
- سردرها، نورگیرها و آتریومها
- ویترین فروشگاهها و ساختمانهای اداری مدرن
- مواردی که نیاز به شفافیت حداکثری و جلوه معماری دارند.
مقایسه انواع اسپایدر (Spider Facade Systems)
| نوع اسپایدر | شرح شکل و اتصال | مزایا | معایب | کاربرد معمول | محدودیت اندازه پانل |
|---|---|---|---|---|---|
| Four-arm (چهار بازو) | یک اتصال مرکزی با چهار بازو که گوشههای چهارگوش شیشه را میگیرد | توزیع بار متوازن، پایداری بالا، رایجترین گزینه | نیاز به دقت در هممحور بودن و همسطحی شیشهها | نماهای عمودی بزرگ، لابیها، نورگیرها | پانل تا ~2.5–4.0 m عرض/ارتفاع بسته به ضخامت و نوع شیشه |
| Two-arm (دو بازو) | هر اتصال دو بازو دارد؛ معمولاً برای لبهها یا پانلهای مستطیلی | ساده و اقتصادیتر برای پانلهای مستطیلی | بار نامتعادل در برخی هندسهها، نیاز به اتصالات تکمیلی | نماهای با پانلهای مستطیلی منظم | تا ~2.0–3.0 m بسته به شیشه |
| Single-point (نقطهای تک) | گیره یا پیـن واحد در یک نقطه (معمولاً وسط لبه یا گوشه) | ظاهری مینیمال، قابلاستفاده در جزئیات نما و ویترین | تمرکز تنش بالا؛ نیاز به شیشههای ضخیم/لمینیت | ورودیها، ویترینها، محلهایی با بار کم باد | محدود به پانلهای کوچک/متوسط؛ معمولاً ≤2.0 m |
| Cable-supported (کابل + اسپایدر) | ترکیب کابلهای کشش به همراه اسپایدرها برای جذب بار و انتقال به سازه | امکان دهانههای بزرگ، انعطافپذیری هندسی، وزن کمتر سازه ثانویه | طراحی پیچیده کابلها و لنگرها، فرایند نصب حساس | سقفهای شفاف، نمای منحنی بزرگ، نورگیرها | میتواند تا دهانههای بسیار بزرگتر (بسته به طراحی) |
| Point-fix with patch fittings (پچفیتینگ) | پین/پیچهای پچشده در لبه شیشه با پوششهای نمایانی کم | نصب سریع، ظاهری تمیز، مناسب برای شیشههای لمینیت | اتصال مستقیم به شیشه؛ نیاز به جزئیات آببندی و منعکسکننده نیرو | نماهای تجاری و ویترینها | معمولاً پانلهای متوسط؛ طراحی بر اساس ضخامت شیشه |
| Spider with articulated joints (مفصلی/چرخان) | اسپایدری با مفصل گردان یا بولت مفصلی برای جذب حرکت | کاهش تنش حرارتی و حرکات سازهای، دوام بیشتر اتصالات | قطعات مکانیکی پیچیدهتر، هزینه بالاتر | نماهای با تغییر جهت/انحنا یا شرایط حرکتی بالا | مشابه نوع چهار بازو اما مناسب پانلهای متحرکتر |
| Frameless glass (بدون فریم با کلیپس) | شیشهها عملاً بدون قاب و با کلیپس/اسپایدر نگه داشته میشوند | حداکثر شفافیت، ظاهری معاصر | ایمنی و کنترل بار بحرانی؛ هزینه بالا برای شیشه و نصب | ویترینها، لابیهای لوکس | پانلها معمولاً محدود به اندازههایی که شیشه میتواند تحمل کند |
- مقادیر محدودیت اندازه پانل تقریبی و تابع ضخامت شیشه، نوع لمینیت/سکوریت، بار باد منطقه و جزئیات اتصال و لنگر است.
- برای انتخاب نوع اسپایدر، عوامل کلیدی شامل: بار باد محلی، ارتفاع نما، شفافیت مطلوب، بودجه، نیازهای نگهداری، و الزامات ایمنی (لمینیت/سکوریت) هستند.
- اگر میخواهید، میتوانم جدول مقایسه را با مقادیر عددی دقیقتر (حداکثر تنش مجاز در پیـن، قطر بولت پیشنهادی، ضخامت شیشه پیشنهادی برای هر دهانه) آماده کنم — تأیید کنید که از واحدهای متریک (mm, kN) استفاده کنم.
نمای اسپایدر (Spider Glass Facade)
سیستمی شیشهای با اتصالات نقطهای (spiders یا spider fittings) است که پانلهای شیشهای را با کمترین حضور پروفیلهای باریک نگه میدارد تا نمایی شفاف و مینیمال ایجاد کند. این سیستم معمولاً برای ورودیها، لابیها، و نماهای شیشهای مرتفع استفاده میشود.
اجزا اصلی:
- پانلهای شیشهای سکوریت یا لمینیت (معمولاً سکوریت تقویتشده یا شیشه لمینیت چندلایه)
- نگهدارندههای نقطهای (spiders) از فولاد زنگنزن یا آلیاژهای مقاوم
- اتصالدهندههای استنلساستیل (bolts, bolts caps, pin) و واشرهای مخصوص
- قاب پنهان یا اعضای باربر ثانویه (قابهای فولادی/آلومینیومی) در صورت نیاز
- درزگیرهای لبهای و واشرهای لاستیکی برای جلوگیری از تماس مستقیم شیشه با فلز
- اتصالات مفصلی (rotating joints) برای جذب حرکت حرارتی و ارتعاشات
انواع نگهداری نقطهای:
- Single point (یک گیره مرکزی برای هر گوشه)
- Two-point/Spider with two arms
- Four-arm spiders (معمولترین برای اتصال چهارگوشه شیشه)
- Cable-supported spiders (ترکیب کابلهای کششی با نگهدارندهها)
مزایا:
- حداکثر شفافیت و دید بدون قابهای ضخیم
- ظاهر مینیمال و مدرن مناسب برای لابیها و فضاهای نمایشگاهی
- امکان طراحی منحنی یا چرخان با پانلهای خاص
- وزن کلی کمتر نسبت به سیستمهای تمام قاب در برخی کاربردها
معایب و محدودیتها:
- هزینههای بالاتر برای شیشههای ویژه و اتصالات استنلساستیل
- نیاز به شیشههای با مقاومت بالا و اغلب لمینیت برای ایمنی
- کنترل دقیق اتصالات، لنگرها و انتقال بار به سازه اصلی ضروری است
- آببندی و کنترل نفوذ آب میتواند پیچیدهتر باشد
- رفتار در آتش و نیاز به طراحی ویژه برای حفاظت در برابر سقوط شیشه
ملاحظات فنی و طراحی:
- محاسبه بار باد و انتقال آن به سازه توسط مهندس سازه؛ طراحی اتصالات باید براساس بارهای خمشی و کششی انجام شود.
- طراحی لبهها و گوشهها با واشرهای مناسب برای جلوگیری از تمرکز تنش روی شیشه.
- استفاده از شیشه لمینیت برای جلوگیری از سقوط قطعات در صورت شکست.
- جزئیات انبساط حرارتی و اتصالات مفصلی برای جلوگیری از شکست ناشی از حرکت حرارتی.
- بررسی شرایط مقاومت در برابر زلزله و ارتعاش در بناهای حساس.
استانداردها و تستها:
- تستهای مقاومت مکانیکی اتصالات و پیچها
- آزمونهای ضربه و نفوذ برای شیشههای سکوریت/لمینیت
- تستهای نفوذ آب و بار باد برای کل سیستم
- رعایت استانداردهای محلی درباره شیشه، اتصالات و ایمنی (مثلاً EN، ASTM یا استانداردهای ملی)
- اجرای کیفیت و نگهداری:
- نصب توسط تیم مجرب با ابزار دقیق برای تنظیم همسطحی و شیب مناسب
- بازرسی دورهای اتصالات، پیچها و واشرها؛ پولیش یا تعویض قطعات خوردهشده
- تمیزکاری منظم شیشه و بررسی نشانههای خوردگی یا خوردگی سطح اتصالات استنلساستیل
- برنامه تعمیرات برای تعویض شیشه در صورت ترک یا آسیب
کاربردها:
- لابیهای اداری و مراکز تجاری
- سردرها، نورگیرها و آتریومها
- ویترین فروشگاهها و ساختمانهای اداری مدرن
- مواردی که نیاز به شفافیت حداکثری و جلوه معماری دارند.
